پیش‌بینی موجودی چیست؟ | تعاریف، روش‌ها و فرمول ها
پیش‌بینی موجودی روشی است که برای پیش‌بینی سطح موجودی کالا در یک بازه زمانی آینده استفاده می‌شود. این روش همچنین به شما کمک می‌کند فروش و میزان تقاضا را پیگیری کنید تا بتوانید سفارش‌های خرید خود را بهتر مدیریت کنید. پیش‌بینی موجودی یک ابزار مؤثر برای مدیریت موجودی است که می‌تواند درآمد شرکت شما را افزایش دهد و هزینه‌های غیرضروری را کاهش دهد.
مزایای پیش‌بینی موجودی انبار
به حداقل رساندن کمبود موجودی
کمبود موجودی به معنای از دست رفتن درآمد حاصل از فروش است. پیش‌بینی موجودی با پیش‌بینی دقیق تقاضای آینده به شما کمک می‌کند از این مشکل جلوگیری کنید. با استفاده از این اطلاعات، می‌توانید بهتر متوجه شوید چه زمانی باید موجودی را دوباره تأمین کنید و چه تعداد کالا سفارش دهید.
کاهش هزینه‌های نگهداری موجودی
پیش‌بینی موجودی به مدیریت کلی موجودی کمک می‌کند. این روش در مدیریت فضای موردنیاز برای نگهداری موجودی نیز مؤثر است، زیرا فقط کالاهایی را که به آن‌ها نیاز دارید خریداری و نگهداری می‌کنید و از سفارش بیش از حد جلوگیری می‌شود. در نتیجه، فضای اضافی و غیرضروری انبار و هزینه‌های مربوط به آن نیز کاهش پیدا می‌کند.
کاهش هدررفت محصولات
پیش‌بینی موجودی مشخص می‌کند کدام کالاها فروش ندارند یا فروش آن‌ها کمتر از حد انتظار است. بر اساس این اطلاعات، می‌توانید برای استفاده مجدد از این کالاها یا قرار دادن آن‌ها در بسته‌های ترکیبی همراه با محصولات پرفروش برنامه‌ریزی کنید. این کار فضای انبار را آزاد می‌کند و درآمد را افزایش می‌دهد.
حتما بخوانید: انبارداری چیست؟ تعریف، کاربردها و مزایای انبارداری
فرمول پیش‌بینی موجودی
پیش‌بینی موجودی برای پیش‌بینی سطح موجودی از عواملی مانند سابقه و روند فروش، میانگین زمان تأمین کالا، میزان تقاضا، نقطه سفارش مجدد و موجودی اطمینان استفاده می‌کند.
برای استفاده از فرمول پیش‌بینی موجودی، باید مراحل زیر را انجام دهیم:
- محاسبه تقاضا در زمان تأمین کالا
- اندازه‌گیری روند فروش
- تعیین نقطه سفارش مجدد
- محاسبه موجودی اطمینان
محاسبه تقاضا در زمان تأمین کالا
زمان تأمین کالا مدت‌زمانی است که فروشنده یا تأمین‌کننده شما برای تکمیل و تحویل سفارش صرف می‌کند. برای جلوگیری از کمبود موجودی، باید میزان تقاضای محصول در طول این مدت را پیش‌بینی کنید. به این مقدار، «تقاضا در زمان تأمین کالا» گفته می‌شود. بدون انجام این محاسبه، این خطر وجود دارد که در حالی که منتظر رسیدن کالاهای جدید هستید، موجودی برخی محصولات شما تمام شود.
تقاضا در زمان تأمین کالا = میانگین زمان تأمین کالا به روز × میانگین فروش روزانه
تقاضا در زمان تأمین کالا با ضرب میانگین زمان تأمین کالا بر حسب روز در میانگین فروش روزانه محاسبه می‌شود. میانگین زمان تأمین کالا را می‌توان بر اساس مدت‌زمانی که تأمین‌کننده شما در گذشته برای تحویل محصولات صرف کرده است، محاسبه کرد. میانگین تعداد واحدهای فروخته‌شده روزانه نیز می‌تواند از داده‌های فروش قبلی به دست آید؛ به این صورت که میانگین تعداد محصولاتی را که هر روز به فروش می‌رسند محاسبه می‌کنید.
اندازه‌گیری روند فروش
روند فروش به افزایش یا کاهش میزان فروش در طول زمان اشاره دارد. کسب‌وکارها می‌توانند مشخص کنند که کدام محصولات را در یک بازه زمانی مشخص مورد بررسی قرار دهند.
روندهای فروش به دو دسته «روندهای خرد» و «روندهای کلان» تقسیم می‌شوند. یک روند خرد بر یک محصول مشخص تمرکز دارد و معمولاً چند هفته ادامه پیدا می‌کند، در حالی که روندهای کلان طیف وسیعی از محصولات را در یک بازه زمانی طولانی‌تر بررسی می‌کنند.
روندهای فروش اطلاعاتی درباره شرایط بازار و الگوهای خرید مشتریان در اختیار شما قرار می‌دهند تا هیچ‌گاه با کمبود موجودی در محصولات محبوب یا پرفروش مواجه نشوید.
تعیین نقطه سفارش مجدد
نقطه سفارش مجدد (ROP) سطح مشخصی از موجودی است که در آن باید موجودی کالای شما دوباره تأمین شود. به عبارت دیگر، این شاخص به شما می‌گوید چه زمانی باید سفارش جدید ثبت کنید تا موجودی یک کالا تمام نشود.
یک نقطه سفارش مجدد ثابت هنگام پیش‌بینی موجودی کمکی نمی‌کند. نقطه سفارش مجدد باید بر اساس روندهای پیش‌بینی‌شده فروش متغیر باشد و در هر فصل فروش تنظیم شود.
ROP = (میانگین فروش روزانه × زمان تأمین کالا) + موجودی اطمینان
نقطه سفارش مجدد با ضرب میانگین فروش روزانه در زمان تأمین کالا و سپس اضافه کردن موجودی اطمینان به نتیجه محاسبه می‌شود.
محاسبه موجودی اطمینان
موجودی اطمینان مقدار اضافی یک محصول است که در انبار نگهداری می‌شود تا از کمبود موجودی جلوگیری شود.
داشتن موجودی اطمینان بیش از حد می‌تواند باعث افزایش هزینه‌های نگهداری شود و داشتن موجودی اطمینان ناکافی نیز منجر به از دست رفتن فروش خواهد شد.
موجودی اطمینان مانند یک بیمه در برابر نوسانات تقاضا عمل می‌کند. این موضوع چند مزیت دارد. اول اینکه در هزینه‌های حمل‌ونقل صرفه‌جویی می‌کنید، زیرا نیازی ندارید از تأمین‌کنندگان بخواهید کالا را به‌صورت فوری و سریع‌تر از حالت عادی تحویل دهند. دوم اینکه با در دسترس داشتن همیشگی کالا برای مشتریان، درآمد حاصل از فروش را افزایش می‌دهید.
موجودی اطمینان تا زمان رسیدن محموله بعدی کالاهای سفارش‌داده‌شده، نیاز شما را پوشش می‌دهد. استفاده از فرمول زیر به شما کمک می‌کند مقدار بهینه موجودی اطمینان موردنیاز کسب‌وکارتان را محاسبه کنید.
موجودی اطمینان = (حداکثر فروش روزانه × حداکثر زمان تأمین کالا به روز) – (میانگین فروش روزانه × میانگین زمان تأمین کالا به روز)
موجودی اطمینان با ضرب حداکثر میزان مصرف روزانه، که همان بیشترین تعداد واحدهای فروخته‌شده در یک روز است، در حداکثر زمان تأمین کالا، یعنی طولانی‌ترین مدتی که تأمین‌کننده برای تحویل موجودی صرف کرده است، محاسبه می‌شود. سپس حاصل‌ضرب میانگین میزان مصرف روزانه، که میانگین تعداد واحدهای فروخته‌شده در یک روز است، در میانگین زمان تأمین کالا، یعنی میانگین مدت‌زمانی که تأمین‌کننده برای تحویل موجودی صرف می‌کند، از آن کم می‌شود.
انواع مختلف روش‌های پیش‌بینی موجودی چیست؟
تمام مدل‌های پیش‌بینی از روندهای افزایشی و کاهشی موجود در تقاضای مصرف‌کنندگان استفاده می‌کنند. دقت مدل شما تأثیر مستقیمی بر میزان سود خواهد داشت. در ادامه، برخی از رایج‌ترین روش‌های پیش‌بینی برای برنامه‌ریزی موجودی و خرید را بررسی می‌کنیم:
پیش‌بینی بر اساس روند
پیش‌بینی بر اساس روند روشی است که از داده‌های فروش گذشته یا اطلاعات مربوط به رشد بازار برای تعیین روندهای احتمالی فروش در آینده استفاده می‌کند.
روند افزایشی یا کاهشی برای محصول موردنظر محاسبه می‌شود و سپس بر اساس نتیجه به‌دست‌آمده، میزان تقاضا پیش‌بینی می‌شود.
اطلاعات مربوط به روندها به تعیین میزان فروش آینده و تغییر استراتژی مدیریت موجودی متناسب با آن کمک می‌کنند.
پیش‌بینی نموداری
تبدیل داده‌های مربوط به فروش گذشته به شکل نموداری به شما کمک می‌کند روندهای فروش را مؤثرتر و به‌صورت بصری تحلیل کنید، زیرا درک اطلاعات به این شکل آسان‌تر است.
نقاط کمینه و بیشینه نمودار به شما کمک می‌کنند الگوها، روندها و تغییرات قبلی موجودی را شناسایی کنید و در نتیجه، پیش‌بینی موجودی را آسان‌تر انجام دهید.
پیش‌بینی کیفی
از پیش‌بینی کیفی زمانی استفاده می‌شود که داده‌های تاریخی مفید، مرتبط یا در دسترس نباشند.
در این روش، میزان تقاضا بر اساس وضعیت اقتصادی فعلی و احتمالی بازار پیش‌بینی می‌شود.
برنامه‌ریزان موجودی، این مدل پیش‌بینی را در یک بازه زمانی مشخص به‌صورت مکرر اجرا می‌کنند و از بازخورد فروش، قضاوت و تجربه شخصی، تحقیقات بازار و نظر جمعی کارشناسان برای انجام این پیش‌بینی استفاده می‌کنند.
پیش‌بینی کیفی برای کسب‌وکارهای جدید یا شرکت‌هایی که قصد دارند محصولی کاملاً منحصربه‌فرد را به مجموعه محصولات خود اضافه کنند، عملکرد مناسبی دارد.
پیش‌بینی کمی
این مدل پیش‌بینی معمولاً دقت بیشتری دارد، زیرا از داده‌های فروش گذشته برای پیش‌بینی میزان تقاضای آینده استفاده می‌کند.
از آنجا که این مدل به اطلاعات مربوط به فروش‌های قبلی متکی است، برای کسب‌وکارهایی که سابقه فعالیت مشخصی دارند مناسب‌تر است.
این مدل را می‌توان با استفاده از داده‌های موجود مربوط به فصل یا سال گذشته ایجاد کرد. هرچه داده‌های بیشتری در اختیار داشته باشید، پیش‌بینی نیز دقیق‌تر خواهد بود.
پیش‌بینی موجودی برای محاسبه سطح موجودی کالا انجام می‌شود و به شما اجازه می‌دهد در هزینه‌هایی که ممکن است به‌صورت غیرضروری صرف نگهداری موجودی شده باشند، صرفه‌جویی کنید. این کار به شما کمک می‌کند موجودی خود را بهینه کرده و مدیریت بهتری بر آن داشته باشید.
